Prof dr ir Koert van Ittersum attendeerde mij tijdens een expertmeeting van TKI Agri & Food weer eens op de Blue Zones, een intrigerend fenomeen over de mondiale hotspots waar mensen gelukkig zijn en extreem oud worden. In Okinawa (Japan), Loma Linda (Californië), Nicoya (Costa Rica), Sardinië en het Griekse eiland Ikaria worden ze gemiddeld 90 jaar en vaak zelfs 100 jaar oud. Zij zijn niet alleen gezonder, maar zijn ook fitter en vitaler en gebruiken niet of nauwelijks medicijnen.

Ik ben er inmiddels wel achter gekomen dat alleen gezond eten en sporten niet toereikend zijn om gelukkig oud te worden. Sociale welvaart is minimaal zo cruciaal- ongeacht de financiële en economische rijkdommen.

Het geheim van de mensen in de Blue Zones is gebaseerd op simpele toepassingen. Het is een keuze die mensen in deze zones maken: men leeft zonder enige vorm van stress, deelt het geluk met familie, heeft het gevoel een doel te hebben in het bestaan met een gezonde dosis aan spiritualiteit en slapen goed. Mensen in deze zones gebruiken in hun dagelijks voedingspatroon o.a. veel gezonde oliën en honing.

Uit het onderzoek en interviews met 263 honderdjarigen in de Blue Zones werden negen gemeenschappelijke kenmerken gevonden door Dan Buettner. Het geheim hoe je langer kunt leven ligt niet in diëten of oefenprogramma’s, maar in het creëren van de juiste omgeving voor jezelf.

  1. Beweeg natuurlijk De mensen uit De Blauwe zones gebruiken geen vitaminepreparaten of bezoeken sportscholen. In plaats daarvan leven ze in een omgeving die hen voortdurend stimuleert om te bewegen zonder er bij na te denken. Ze tuinieren en hebben weinig mechanische hulpmiddelen voor het werk in huis en tuin.
  2.  Ken je doel In Japan noemt men het “Ikigai” en in Costa Rica “plan de vida,” Vrij vertaald betekent het datgene waar je in de ochtend voor wakker wilt worden. Het hebben van een doel kan zelfs zeven jaar extra levensverwachting opleveren
  3. Zo min mogelijk stress Ook in de Blauwe Zones ervaart men stress, want dat hoort bij het leven. Erg veel stress leidt echter tot chronische ontsteking en andere ernstige leeftijdgebonden ziekten. Mensen uit de Blue Zones hebben dagelijkse routines om die stress af te schudden. In Okinawa neemt men een paar momenten per dag om aan hun voorouders te denken, In Ikaria doet men overdag een dutje en in Sardinie kent men een happy hour.
  4. de 80%-regel Verlaag je calorie-inname met 20%. In Okinawa stoppen ze met eten als hun maag voor 80 procent vol is. De 20% tussen het niet hongerig meer zijn en een vol gevoel kan het verschil zijn tussen het verliezen van gewicht of juist dikker worden. Mensen in de blauwe zones eten hun kleinste maaltijd in de late namiddag of in de vroege avond en eten de rest van de avond niet meer.
  5. Bonen en plantaardig voedsel Het zelf verbouwen en eten van alle soorten bonen, zoals tuinbonen, zwarte bonen, sojabonen en linzen, zijn de hoeksteen van de meeste honderdjarige diëten. Vlees (meestal varkensvlees) wordt slechts in kleine porties gemiddeld vijf keer per maand gegeten.
  6. Wijn In alle Blauwe zones (behalve Adventisten in Californië) drinkt men regelmatig, vaak dagelijks, met mate alcohol. 1-2 glazen per dag en dan tijdens het eten of het gezellig samenzijn met vrienden.
  7. Gelijkgestemden Maar vijf van de 263 honderdjarigen die werden geïnterviewd behoorden niet tot een geloofsgemeenschap. Hieruit mag worden opgemaakt dat het behoren tot een groep waarmee regelmatig wordt samengekomen een positieve invloed heeft op de gezondheid.
  8. Familie Alle geïnterviewde honderdjarigen in de Blue Zones stellen hun familie en geliefden op de eerste plaats. Ouders en grootouders worden in huis genomen of wonen in de buurt van de woning. Ze zijn trouw aan een levenspartner en zetten zich in voor de relatie en ze investeren tijd en liefde in hun kinderen. Ook gaan mensen niet met pensioen, maar blijven naar vermogen actief tot het einde van hun leven.
  9. Vriendenkring Een goede vriendenkring en voldoende sociale contacten dragen bij aan een extra lange levensverwachting. Okinawanen creëren “moais”, groepen van vijf vrienden die zich voor het leven aan elkaar verbinden en elkaar levenslang ondersteunen.

Ook in eigen land raken steeds meer mensen geïnspireerd door het gedachtegoed van Blue Zones. Healthy Ageing Network Northern Netherlands (HANNN) streef zelfs naar Blue Zones-interventies in Friesland, Groningen en Drenthe op het gebied van educatie, infrastructuur en sport. Dat vereist een lange adem, zo beseft Van Ittersum. Maar voor specifieke patiëntengroep, clubs of wijken kan al snel wat worden opgezet. Voor volgend jaar staat in Groningen zelfs een congres over dit thema op de rol.

Als je nog meer geïnspireerd wilt worden, kijk dan ook naar deze documentaire:

https://brandpunt.kro-ncrv.nl/brandpunt/broadcasts/segment/900/